Neem extra maatregelen bij ter hand stellen methotrexaat

 
Neem extra maatregelen bij ter hand stellen methotrexaat
Bij de wekelijkse toepassing van methotrexaat bij ontstekingsziekten worden nog steeds fouten gemaakt, met soms ernstige gevolgen. Daarom vragen de overheid en de Apotheekhoudende Afdeling uw alertheid hierop en geven we u aanvullend advies hierover.

Ondanks genomen maatregelen om deze fouten te voorkomen, worden er nog steeds ernstige, soms fatale gevallen gemeld, waarbij patiënten die behandeld worden voor ontstekingsziekten dagelijks methotrexaat hebben gebruikt in plaats van één keer per week.

Doseerschema’s verschillend per indicatie

Methotrexaat wordt gebruikt voor de behandeling van bepaalde soorten kanker en ook bij ontstekingsziekten, zoals reumatoïde artritis, de huidziekte psoriasis en de ziekte van Crohn. Voor ontstekingsziekten gebruiken patiënten het medicijn één keer per week, terwijl patiënten met kanker dezelfde hoeveelheid soms dagelijks krijgen. Bij het uitvoeren van medicatiebewaking betrekt het HIS/AIS niet de indicatie waarvoor een geneesmiddel wordt toegepast. Hierdoor is het mogelijk dat een weekdosis dagelijks wordt voorgeschreven en het HIS/AIS geen signaal voor overdosering geeft.  

Aanvullende maatregelen

De problemen met doseerfouten bij methotrexaat bestaan al langere tijd, maar ondanks maatregelen en waarschuwingen die het HIS/AIS geeft bij aanschrijven van methotrexaat komen er nog steeds fouten voor. Medicijnautoriteit CBG heeft in overleg met IGJ (Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) daarom extra maatregelen voor een juist gebruik van de hoeveelheden aangekondigd. Deze zijn o.a. onder apotheekhoudende huisartsen verspreid door middel van een DHPC (Direct Healthcare Professional Communication), dit is een witte handbrief waarmee belangrijke, niet-commerciële risico-informatie over een farmaceutisch product wordt verspreid onder zorgprofessionals.  

De producenten zullen op de buiten- en binnenverpakking van methotrexaat duidelijke waarschuwingen zetten, de samenvatting van de productkenmerken (SmPC) en de bijsluiter aanpassen, en patiëntenkaarten met extra informatie voor de gebruikers beschikbaar stellen. Voor zorgverleners is in de DHPC een aantal maatregelen op een rij gezet.

Advies en tools voor apotheekhoudende huisartsen

Voor apotheekhoudende huisartsen heeft de Apotheekhoudende Afdeling LHV een vertaling gemaakt van de DHPC naar de bestaande producten ‘Aanbevelingen rondom afleveren van oncolytica (methotrexaat)’ en een ‘Registratieformulier voor dosiscontrole oncolytica (methotrexaat’). Deze producten zijn geüpdatet. De kans op verkeerd gebruik van methotrexaat neemt aanzienlijk af wanneer er een vaste werkwijze is en de dosis consequent wordt nagelopen door middel van dit formulier.

We adviseren u de patiënt een duidelijke instructie te geven over de wekelijkse dosering en vast te leggen op welke dag de dosis wordt ingenomen. Controleer bij afleveren of de patiënt de informatie heeft begrepen. Vanuit de producenten zullen patiëntenkaarten met extra informatie beschikbaar worden gesteld.